روماتیسم به مجموعه بیماری های خود ایمنی گفته می شود که بافت هایی نظیر استخوان، مفاصل، غضروف، تاندون ها و ماهیچه ها را درگیر میکند. بیماری روماتیسم گاهی تحت عنوان بیماری عضلانی - اسکلتی نیز شناخته می شود.

روماتیسم

پازل تشخیصی روماتیسم مفاصل

اگر هنگام صبح در مفاصل احساس درد و خشکی می‌کنید ممکن است دچار یکی از اختلالات زیر باشید :

• روماتیسم مفاصل

• روماتیسم استخوان

• سرطان

 

نقش آزمایش خون در تشخیص روماتیسم

آزمایش خون برای تشخیص روماتیسم مفاصل یک جواب سر راست بله یا خیر نشان نمی‌دهد اما دکتر متخصص روماتولوژی را در جهت تشخیص مناسب هدایت می‌کند. آزمایش خون احتمالات دیگر را کاهش و وضعیت پیشرفت بیماری را نشان می‌دهد.

 

 تست‌های تشخیصی : 

بعد از تحویل نمونه خون به آزمایشگاه، عوامل زیر مورد بررسی قرار می‌گیرد :

• فاکتور روماتوئید (RF) : آنتی‌بادی RF در غشاء زلالی یا بافت جداره‌ی مفصل جمع می‌شود و در خون بسیاری از کسانی که دچار رماتیسم مفصل هستند وجود دارد.

• سرعت رسوب گلبول قرمز (ESR) : اگر سرعت رسوب گلبول قرمز بالا باشد، یعنی فرد دچار التهاب مفاصل است.

• پروتئین واکنشی سی (CRP) : این پروتئین هم می‌تواند نشان‌دهنده‌ی التهاب مفاصل باشد.

• شمارش کامل گلبول‌های خون (CBC) : این مورد شامل آزمایش هموگلوبین و هماتوکریت است که کم‌خونی را نشان می‌دهد. کم‌خونی هم می‌تواند به روماتیسم مفاصل مربوط باشد.

 

تست RF :

آنتی‌بادی فاکتور روماتوئید در غشای زلالی مفاصل جمع می‌شود. اگر دچار اختلال دیگری نیز باشید این آنتی‌بادی در بدن مشاهده می‌شود. شایع‌ترین نوع آن ایمونوگلوبین (IgM) نام دارد. اگر این آنتی‌بادی به بافت سالم بدن بچسبد، منجر به بروز آسیب می‌شود.

تست RF برای تشخیص رماتیسم مفاصل کامل نیست. درحالی‌که بسیاری از افراد مبتلا به رماتیسم مفاصل این فاکتور را نشان می‌دهند، در سایر موارد فاکتور روماتوئید در آزمایش خون نمایش داده نمی‌شود. به‌علاوه، تست RF بعضی از افراد که دچار رماتیسم مفاصل نیستند به دلیل بیماری‌‌های دیگر مثبت اعلام می‌شود مانند :

• هپاتیت

• سرطان خون

• لوپوس

معنای نتایج تست RF :

نتایج تست RF به‌صورت واحد در هر میلی‌لیتر (u/mL) یا تجمع آنتی‌بادی در خون گزارش می‌شود. اگر میزان آنتی‌بادی RF در خون کمتر از 40 تا 60 u/mL یا تجمع آن کمتر از 1:80 باشد، نرمال تلقی می‌شود. رقم بالاتر از این مقدار نشان می‌دهد که جواب تست مثبت است.

هرچه این عدد بیشتر باشد، احتمال اینکه فرد دچار رماتیسم مفاصل باشد بیشتر است. اما ممکن است نشان‌دهنده‌ی سندرم شوگرن هم باشد. این سندرم نوعی اختلال خودایمنی است که باعث خشکی چشم و دهان می‌شود.

 

 تست ESR :

 در این آزمایش می‌توان با بررسی سرعت رسوب گلبول قرمز التهاب را اندازه گرفت. برای انجام این کار، نمونه خون داخل لوله‌ آزمایش قرار می‌گیرد تا سرعت ته نشین شدن گلبول قرمز مشاهده شود.

پروتئین‌هایی که نشان‌دهنده‌ التهاب هستند باعث چسبندگی گلبول قرمز و ته نشین شدن آن می‌شوند. هرچه سرعت رسوب بیشتر باشد، یعنی التهاب شدیدتر است.

 

 

پروتئین واکنشی سی :

این پروتئین حلقه‌مانند در اثر التهاب توسط کبد تولید می‌شود. پروتئین واکنشی سی به منزله‌ تایید رماتیسم مفاصل نیست. بلکه به جای نشان دادن مشکل، شدت آن را نشان می‌دهد. تست CRP نسبت به تست ESR حساس‌تر است.

اگر تست RF شما به اشتباه منفی شده باشد، تست  ESR  و  CRP  می‌تواند رماتیسم مفاصل را نشان دهد.

با این حال، هرگونه واکنش خودایمنی یا عفونت باکتریایی هم می‌تواند میزان CRP را بالا ببرد. درنتیجه فهم نتایج آزمایش خون دشوار می‌شود.

 

 

 

شمارش کامل گلبول‌های خون :

شمارش کامل گلبول‌های خون یک تست روتین است که تعداد گلبول قرمز و سفید را می‌شمارد. تست هماتوکریت حجم گلبول قرمز خون را اندازه می‌گیرد. تست هموگلوبین توانایی بدن در حمل اکسیژن را مشخص می‌کند.

پایین بودن میزان هموگلوبین و هماتوکریت (کم‌خونی)، به رماتیسم مفاصل مربوط است.

 

 

 

سخن نهایی :

درباره روماتیسم مفصلی که نسبتاً شایع است خواندید و می‌دانید آزمایش خون در تشخیص آن چه نقشی دارد. در همین راستا، برای کسب اطلاعات بیشتر یا انجام آزمایش رماتیسم می‌توانید از طریق شبکه های اجتماعی با کارشناسان ما در آزمایشگاه مدیا در ارتباط باشید . 

مقالات کاربردی و توصیه‌های تخصصی آزمایشگاه مدیا را در پیج اینستاگرام ما به نشانی  medyalab@  دنبال کن .

با ما همراه شوید تا سفری پر از آگاهی و امید را در دنیای سلامتی تجربه کنید .