هموسیستئین یک آمینواسید است که در طی متابولیسم پروتئینها در بدن تولید میشود و معمولاً در سطحی متعادل باقی میماند. اما وقتی سطح آن در خون افزایش یابد، میتواند با مشکلاتی مانند بیماریهای قلبی، سکته مغزی و ... مرتبط باشد.
آزمایش هموسیستئین
هموسیستئین یک آمینواسید است که در طی متابولیسم پروتئینها در بدن تولید میشود و معمولاً در سطحی متعادل باقی میماند. اما وقتی سطح آن در خون افزایش یابد، میتواند با مشکلاتی مانند بیماریهای قلبی، سکته مغزی و اختلالات متابولیکی مرتبط باشد.
♦ آزمایش هموسیستئین به پزشکان کمک میکند تا خطرات احتمالی بیماریهای قلبی و عروقی را ارزیابی کرده و همچنین کمبودهای تغذیهای، مانند ویتامین B6، B12 و فولات را شناسایی کنند.
♦ این مقاله به شما توضیح میدهد که آزمایش هموسیستئین چگونه انجام میشود، چه چیزی را نشان میدهد و چرا این اندازهگیری برای سلامت شما اهمیت دارد.
هموسیستئین یک اسید آمینه است، یک ماده شیمیایی در بدن که به ساخت پروتئین کمک می کند. ویتامین B6، B9 و B12 ، هموسیستئین را در بدن تجزیه می کنند تا سایر مواد شیمیایی مورد نیاز برای انجام عملکردهای بدن را تولید کنند. پس از تعامل با ویتامین های B، هموسیستئین به دو ماده تبدیل می شود :
1. متیونین
اسید آمینه ضروری و آنتی اکسیدانی که به سنتز و ایجاد پروتئین کمک می کند.
2. سیستئین
یک آمینو اسید غیر ضروری که از متان برای کاهش التهاب، بهبود سلامت کبد و ارتقای تماس بهتر بین سلولهای ایمنی ساخته میشود.
سطح استاندارد هموسیستئین در یک بزرگسال سالم حدود 5 الی 15 میکرومول در لیتر است. اگر هموسیستئین بیش از حد در خون وجود داشته باشد، می تواند به شریان ها و پوشش رگ های خونی آسیب برساند. سطوح بالای این اسید آمینه همچنین می تواند باعث لخته شدن خون یا انسداد عروق خونی شود. با آسیب شریان و لخته شدن خون، فرد در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری های قلبی مانند حمله قلبی می باشد.
آزمایش هموسیستئین برای چه مواردی استفاده می شود ؟
پزشک می تواند این آزمایش را برای اهداف زیر تجویز کند :
◎ کمبودهای تغذیه ای
◎ برای بررسی کمبود ویتامین B6، اسید فولیک و ویتامین B12
◎ هموسیستینوری
◎ این آزمایش همچنین در تشخیص یک اختلال ارثی نادر که مانع از تجزیه پروتئین های خاص بدن می شود، مفید است. این وضعیت می تواند منجر به نگرانی های جدی برای سلامتی شود زیرا پیشرفت آن در اوایل کودکی شروع می شود. به همین دلیل، در بسیاری از کشورها به عنوان بخشی از غربالگری معمول برای جلوگیری از شرایط تهدید کننده زندگی، آزمایش خون هموسیستئین برای نوزادان ضروری است.
◎ بیماری های قلبی
یکی دیگر از دلایل اصلی انجام این آزمایش، غربالگری افراد از نظر بیماری های قلبی احتمالی مانند حمله قلبی و سکته است. به غیر از تشخیص، آزمایش هموسیستئین همچنین برای نظارت بر افراد مبتلا به بیماری قلبی انجام می شود.
چه زمانی انجام آزمایش هموسیستئین لازم است ؟
معمولاً پزشک این آزمایش را پس از مشکوک شدن به کمبود ویتامین B12 یا فولات به افراد توصیه می کند. علائم و نشانههای سطوح غیرطبیعی اغلب در ابتدا خفیف هستند، اما در صورت عدم درمان، میتواند منجر به عوارض جدی شود. حتی قبل از ظاهر شدن علائم، به راحتی می توان کمبود اولیه را تشخیص داد. با این حال، توجه دقیق به علائم و نشانه های زیر ضروری است :
- سرگیجه و خستگی غیر قابل توضیح
- اسهال
- ضعف مداوم
- رنگ پریدگی
- از دست دادن اشتها
- تنگی نفس
- ضربان قلب تند
- درد دهان و زبان
- بی حسی، سوزن سوزن شدن و سوزش پا، دست و بازو
همچنین ممکن است لازم باشد این آزمایش به عنوان بخشی از ارزیابی های معمول مربوط به بیماری های قلبی عروقی بر اساس سن، شدت علائم و سایر عوامل خطر انجام شود. پزشک همچنین می تواند آزمایش را پس از سکته مغزی یا حمله قلبی برای کمک به برنامه درمانی تجویز کند.
نتایج آزمایش هموسیستئین به چه معنا است ؟
اگر نتایج آزمایش مشکوک به سوء تغذیه یا کمبود فولات و ویتامین B12 باشد، به این معنی است که سطح هموسیستئین هم احتمالا افزایش یافته است. این شرایط زمانی که ویتامین یا فولات کافی از طریق غذا، رژیم غذایی یا مکملها دریافت نشود، ممکن است رخ دهد. هنگامی که این اتفاق می افتد، بدن قادر به تجزیه هموسیستئین به اشکال مفید دیگر نمی باشد و در نهایت باعث افزایش سطح هموسیستئین سرم می شود.
مطالعات و تحقیقات نشان می دهد که افرادی که سطح هموسیستئین بیش از حد دارند نسبت به افرادی که نتایج متوسطی دارند در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به حمله قلبی یا سکته هستند.
اگر نتایج آزمایش سطح هموسیستئین بالایی را نیز نشان می دهد، می تواند به دلایل زیر باشد :
♦ کمبودهای تغذیه ای ویتامین B16، B12 یا فولات در رژیم غذایی
♦ خطر ابتلا به بیماری های قلبی
♦ هموسیستینوری (پس از نتایج غیرطبیعی، پزشک برای رد کردن علت احتمالی یا تأیید تشخیص، آزمایشهای اضافی را درخواست میکند)
با این حال، سطوح غیر طبیعی هموسیستئین همیشه دلیل اصلی نگرانی نیست. برخی عوامل دیگر نیز می توانند بر نتایج تأثیر بگذارند، از جمله :
♦ سن (سطوح با افزایش سن بیشتر می شود)
♦ جنسیت (مردان به احتمال زیاد سطوح بالاتری نسبت به زنان دارند)
♦ سیگار کشیدن زیاد
♦ سوء مصرف الکل
♦ استفاده غیر ضروری از مکمل های ویتامین B
با این حال ، سطوح بالای هموسیستئین لزوماً به این معنی نیست که شما به بیماری خاصی مبتلا هستید. پزشک شما علاوه بر سطح هموسیستئین، عوامل دیگری را نیز در نظر میگیرد تا تصمیمات بهداشتی مناسبی برای شما بگیرد، از جمله :
☼ سن ، زیرا به طور کلی مردان سطوح بالاتری از هموسیستئین دارند.
☼ یائسگی ، زیرا هموسیستئین در زنان پس از یائسگی افزایش مییابد.
☼ داروهایی که میتوانند هموسیستئین را افزایش دهند.
☼ سابقه سیگار کشیدن، که میتواند بر سطح هموسیستئین تأثیر بگذارد.
شرایط انجام آزمایش Homocysteine
در مورد شرایط انجام آزمایش Homocysteine لازم است به این نکات دقت داشته باشید :
◍ آزمایش از طریق نمونهگیری خون و ادرار انجام میشود.
◍ لازم است حداقل ۱۲ ساعت قبل از انجام آزمایش از میل کردن غذا خودداری کنید.
◍ در صورت مصرف هرگونه دارو با پزشک در مورد ادامه یا قطع مصرف از چند روز قبل از آزمایش مشورت کنید.
چه عواملی باعث بالا رفتن سطح هموسیستئین در آزمایش خون میشوند ؟
عوامل تاثیرگذار در مقدار بالای هموسیستئین عبارتند از :
- کافی نبودن ویتامین B12، بتائین، ویتامین B2 و منیزیم فولات ، ویتامین B6
- مصرف داروهایی مانند از جمله کلستیرامین، colestipol، متوترکسات، نیاسین، اکسید نیتروژن، pemetrexed، فنی توئین، سولفاسالازین Fenofibratt ، لوودوپا و متفورمین
- رژیم غذایی سرشار از متیونین که در آن از گوشت و فرآوردههای لبنی زیاد استفاده میشود
- سیگار کشیدن
- مصرف قهوه و نوشیدنیهای حاوی کافئین به مقدار زیاد
- چاقی و اضافه وزن
- مصرف الکل ، استفاده از مشروبات الکلی به طور مستقل میتواند منجر به افزایش سطح هموسیستئین در خون شود
- بالا رفتن سن نیز در بروز اختلال در میزان میتواند تاثیرگذار باشد
- ژنتیک به عنوان عاملی که منجر به اختلال در توانایی سوخت و ساز فولات از اسید فولیک میشود.
اختلالهای ژنتیکی نیز ممکن است بر توانایی بدن برای انجام سوخت و ساز هموسیستئین و تبدیل آن به cytsteine تاثیر بگذارد و منجر به افزایش سطح هموسیستئین در ادرار و خون بشود. طبق تحقیقات صورت گرفته مشخص شده است که بعضی از اشخاص یک نوع ژن رایج به نام «ردوکتاز متیلن اتروهیدروفولات» دارند که باعث بروز اختلال در توانایی پردازش فولات میشود.
سخن پایانی
آزمایش هموسیستئین یک آزمایش خونی ساده است. سطح بالای هموسیستئین ممکن است نشاندهنده کمبود ویتامین، خطر بالاتر بیماریهای قلبی عروقی یا وضعیتهای پزشکی دیگر باشد. پزشک شما درباره نتایج، عوامل مهم دیگر و معنای کلی آن برای سلامتی شما صحبت خواهد کرد.
◊ آزمایشگاه فوق تخصصی مدیا جهت ارتقای سطح خدمات تشخیصی و احترام به زمان ارزشمند مراجعین ، تست هموسیستئین را به لیست آزمایشهای اورژانسی خود اضافه کرد.
◊ با بهرهگیری از تجهیزات مدرن ، هماکنون میتوانید نتایج دقیق این آزمایش را تنها در ۲ ساعت دریافت نمایید.
○ جهت کسب اطلاعات بیشتر یا هماهنگی برای نمونهگیری ، با ما در تماس باشید.